آیا میتوان به دماسنج خودرو و دمایی که نشان میدهد اعتماد کرد؟ آیا این دماسنج مانند دماسنجهای جیوهای است؟ دماسنج در داخل کابین خودرو نصب شده و یا در خارج آن؟ این سوالات همیشه محل بحثهای فراوانی در بین رانندگان بوده و هر کس نظر خاصی در رابطه با آن دارد. یکی از ویژگیهایی که اکنون در اکثر خودروها وجود دارد، نمایشگر دماسنج داشبورد است. اما خوانش دما روی داشبورد خودروی شما اغلب گمراه کننده است و نشان دهنده دمای واقعی نیست.
در این مقاله میخواهیم در رابطه با دماسنج خودرو و نحوه عملکرد آن با شما صحبت نماییم تا دیگر هیچ موضوع ابهام برانگیزی در این رابطه وجود نداشته باشد.
فهرست مطالب
دماسنج خودرو چیست؟
در ابتداییترین تعریف، دما اندازهگیری سرعت حرکت مولکولهای ماده یا میانگین انرژی جنبشی آن است. گرما مولکولها را تحریک میکند و باعث میشود آنها به دفعات بیشتری به اطراف جهش کنند و در نتیجه مقدار دمای بالاتری ایجاد شود. رایجترین روش برای اندازهگیری این واکنش، با دماسنج جیوهای است، جایی که جیوه مایع بهطور فیزیکی منبسط میشود و با اضافه شدن گرما به مقدار خاصی میرسد.
امروزه در تمامی خودروها یک پارامتر مهم در مانیتور نصب شده در داشبوردها نمایش داده میشود که از آن با نام دمای هوای بیرون نام برده میشود. این دما با واحدهای فارنهایت و سانتیگراد (سلسیوس) نشان داده میشود. بسیاری نیز این پارامتر را ملاک عمل قرار داده تا کولر و یا بخاری خودرو را روشن و یا خاموش نمایند. اما آیا واقعاً میتوان به این درجه اعتماد کرد؟ در ادامه در این رابطه صحبت خواهیم کرد.
بسیاری بر این باور اشتباه هستند که دماسنجی که در خودرو استفاده میشود به مانند دماسنجهای جیوهای است که در زندگی روزمره خودمان از آنها استفاده میکنیم. در صورتی که اینگونه نیست و عملاً در خودروها از ترمیستور برای سنجش دمای هوا استفاده میشود. ترمیستورها به روشی مشابه دماسنجها کار میکنند، اما به جای استفاده از مایعی مانند جیوه، ترمیستورها از جریان الکتریکی بهره میبرند.
ترمیستور چیست؟
ترمیستور (Thermistor) یک مقاومت حرارتی ارزان، دقیق و پویا است که مقاومت آن با تغییر دما در یک سیستم تغییر میکند و برای نظارت بر دمای اطراف یک دستگاه و تغییرات دما در آن استفاده میشوند. میزان مقاومت یک ترمیستور به موادی که برای تولید آنها استفاده میشود، بستگی دارد. معمولاً ترمیستورها از جنس سرامیک یا پلیمر ساخته میشوند.
قانون اصلی در عملکرد یک مقاومت حرارتی این است که مقاومت آن به دمای آن بستگی دارد. میزان این مقاومت با استفاده از اهم متر اندازهگیری میشود. اگر رابطه دقیقی بین چگونگی تأثیر تغییرات دما بر مقاومت ترمیستور بدانیم، با اندازهگیری مقاومت ترمیستور میتوانیم دمای آن را بدست آوریم. شکلها و اندازههای مختلفی از ترمیستورها وجود دارند. مقاومتهای حرارتی کوچکتر به شکل مهرههایی با قطر ۰.۱۵ میلیمتر تا ۱.۵ میلیمتر هستند. مقاومتهای حرارتی همچنین ممکن است به شکل دیسک و واشر باشند که با فشار دادن مواد ترمیستور تحت فشار بالا به شکلهای استوانهای مسطح با قطر ۳ میلیمتر تا ۲۵ میلیمتر ساخته میشوند.
انواع مختلف ترمیستور
آیا میتوان به دماسنج خودرو اعتماد کرد؟
نمیتوان پاسخ صریحی به این پرسش داد زیرا در شرایط مختلف، ممکن است پاسخهای متفاوتی وجود داشته باشد. در این رابطه باید بدانید که اثر گرمای خورشید بر روی زمین، بسیار بیشتر از هوای اطراف آن است. با دانستن این موضوع در نظر بگیرید که ترمیستور ماشین شما در فاصلهای نزدیک به سطح زمین قرار دارد. در نتیجه، میتواند گرمای ساطع شده از زمین را جذب خود نماید. بنابراین در اکثر مواقع در روزهای گرم سال، دمایی که شما بر روی مانیتور خود مشاهده میکنید، بیشتر از دمای واقعی محیط اطرافتان است. زیرا گرمای آسفالت بر اطلاعات دمایی دریافتشده توسط خودرو تأثیرگذار خواهد بود.
حال وقتی خبری از گرمای خورشید نیست و شب فرا رسیده، شرایط متفاوت میشود. گرمای کمتری از سطح زمین دریافت میشود و دقت ترمیستور وضعیت بهتری دارد. موضوعی که در یک روز ابری و زمانی که خورشید قادر نیست نور خود را بهراحتی به سطح زمین برساند، و همینطور در زمانی که خودرو با سرعت بسیار بالا حرکت میکند، نیز صدق میکند. عملاً در این شرایط دمای دقیقتری را نسبت به حالت قبلی مشاهده خواهیم کرد.
در فصل زمستان نیز اوضاع به مانند روزهای گرم فصل تابستان است. به دلیل اینکه ترمیستور معمولاً نمیتواند دمای بین بالا و پایین انجماد را مشخص کند، نمیتواند ابزار خوبی برای تشخیص یخزدگی سطح جاده باشد. در نتیجه باز در این حالت هم دمای دقیقی را بر روی مانیتور مشاهده نخواهیم کرد.
اما در پاسخ به سوال این بخش که آیا میتوان به دمای نشان داده شده توسط دماسنج خودرو اعتماد کرد یا خیر، باید گفت که با توجه به تمام محدودیتهای گفته شده، این ابزار میتواند تاحدودی وضعیت هوای بیرون را به شما گوشزد نماید و مطمئناً بودن آن خیلی بهتر از نبودنش است.
ارتباط دماسنج بیرون و درون کابین خودرو
همانطور که از نام این دو پیداست از دماسنج بیرون برای محاسبه دمای بیرون و از دماسنج داخل برای محاسبه دمای داخل خودرو استفاده میشود. دماسنج درون کابین در محدوده قرارگیری دکمههای کنترلی سیستم تهویه اتوماتیک قرار دارد. اطلاعات این دو دماسنج برای ECU ارسال میشود. کاربرد اصلی این دادهها در عملکرد تهویه اتوماتیک مشخص میشود. سیستم تهویه اتوماتیک با استفاده از این دو دما، خودش را طوری تنظیم میکند تا کابین دمای مطلوب سرنشینان را پیدا کند. تهویه اتوماتیک با داشتن این دو دما، فعال بودن و یا نبودن کمپرسور کولر، میزان پرتاب باد و روشن و خاموش شدن بخاری را مشخص میکند تا بتواند دمای مورد نظر را به دست بیاورد.
علائم خرابی دماسنج خودرو
- عمل کرد اشتباه سیستم تهویه
- اختلاف دمای زیادی که شما حس میکنید با دمایی که دماسنج نشان میدهد.
دماسنج ماشین کجاست؟
در بسیاری از خودروهای امروزی ترمیستور در قسمت بیرونی خودرو و در ناحیه زیر سپر و جلو پنجره و نزدیک به سطح زمین نصب میشود. در برخی از خودروها این سنسور زیر آینه شاگرد تعبیه شده است و از آن جا دما را اندازهگیری میکند.
دماسنج جک s5 کجاست؟
دماسنج جک اس ۵ در قسمت جلو پنجره نصب شده است و شما میتوانید این ابزار کوچک را در این قسمت بیابید.
دماسنج کوییک کجاست؟
دماسنج کوییک در قسمت جلو پنجرهی این خودرو نصب شده است و شما میتوانید این ابزار کوچک را در این قسمت بیابید.
دماسنج ۲۰۶ کجاست؟
سنسور دماسنج خودروی ۲۰۶ در زیر آینه سرنشین کناری نصب میشود.
8 دیدگاه